top of page

Κεφαλαλγία από Υπερκατανάλωση Φαρμάκων
Καραγιώργης Γεώργιος MD, Νευρολόγος

Κεφαλαλγία από Υπερκατανάλωση Φαρμάκων - Φαρμακογενής Κεφαλαλγία

Τι είναι η Κεφαλαλγία από Υπερκατανάλωση Φαρμάκων (MOH);
Η Κεφαλαλγία από Υπερκατανάλωση Φαρμάκων (Medication Overuse Headache) είναι μια κατάσταση όπου ο εγκέφαλος, λόγω της συνεχούς παρουσίας παυσίπονων στο αίμα, αναπτύσσει μια «υπερευαισθησία».

 

Αντί το φάρμακο να σταματά τον πόνο, τελικά χαμηλώνει το όριο πόνου του οργανισμού.

Το αποτέλεσμα είναι ο πονοκέφαλος να επιστρέφει μόλις περάσει η δράση της δόσης, αναγκάζοντας τον ασθενή να πάρει κι άλλο φάρμακο. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος εξάρτησης.

Ποια είναι τα κύρια Συμπτώματα της Κεφαλαλγίας από Υπερκατανάλωση Φαρμάκων

Ο πόνος εμφανίζεται τουλάχιστον 15 ημέρες το μήνα για διάστημα άνω των 3 μηνών.
Πρωινός Πόνος. Πολλοί ασθενείς ξυπνούν στις 4-5 το πρωί με πονοκέφαλο, ακριβώς επειδή η τελευταία δόση φαρμάκου της προηγούμενης μέρας έχει εξασθενήσει.
Ο πόνος μπορεί να διαφέρει από μέρα σε μέρα. Άλλες φορές μοιάζει με ημικρανία και άλλες με βάρος στο κεφάλι.
Συχνά συνυπάρχει ναυτία, ευαισθησία στο φως, έντονο άγχος, κατάθλιψη και δυσκολία στον ύπνο.

Ποια Φάρμακα «ενοχοποιούνται» για την MOH

Το πρόβλημα δεν είναι το φάρμακο αυτό καθ’ αυτό, αλλά η συχνότητα χρήσης του.

  • Τριπτάνες (ειδικά φάρμακα ημικρανίας): Κίνδυνος αν λαμβάνονται 10 ή περισσότερες ημέρες το μήνα.

  • Σύνθετα παυσίπονα (με κωδεΐνη ή καφεΐνη): Πολύ υψηλός κίνδυνος εθισμού αν λαμβάνονται πάνω από 10 ημέρες το μήνα.

  • Απλά παυσίπονα (ασπιρίνη, παρακεταμόλη, ιβουπροφαίνη): Κίνδυνος αν λαμβάνονται πάνω από 15 ημέρες το μήνα.

Ποιοι άνθρωποι επηρεάζονται

Η MOH δεν συμβαίνει σε όλους. Εμφανίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε άτομα που έχουν ήδη μια προϋπάρχουσα διαταραχή κεφαλαλγίας (συνήθως ημικρανία).

Είναι πιο συχνή στις γυναίκες (αναλογία 3 προς 1).

Επηρεάζει κυρίως τις παραγωγικές ηλικίες (30-50 ετών).

Άνθρωποι που παίρνουν παυσίπονα για άλλους πόνους (π.χ. αρθρίτιδα) αλλά δεν έχουν ιστορικό ημικρανίας, σπάνια αναπτύσσουν αυτόν τον συγκεκριμένο πονοκέφαλο.

Τα Χαρακτηριστικά του Πόνου

Ο πόνος της «κατάχρησης» είναι συνήθως:

  • Πιεστικός: Σαν μια στενή στεφάνη γύρω από το κεφάλι.

  • Επίμονος: Διαρκεί σχεδόν όλη την ημέρα.

  • Μεταβλητός: Χειροτερεύει με την παραμικρή σωματική προσπάθεια ή το στρες.

  • Ανθεκτικός: Ο ασθενής νιώθει ότι «κανένα φάρμακο δεν με πιάνει πια».

 

Ποια είναι η Θεραπεία για την MOH

Η θεραπεία είναι μια διαδικασία που απαιτεί υπομονή και νευρολογική εμπειρία. Περιλαμβάνει:

  • Την Αποτοξίνωση: Την πλήρη διακοπή ή τη δραστική μείωση των φαρμάκων που προκάλεσαν το πρόβλημα.

  • Την Περίοδο Προσαρμογής: Για 2-3 εβδομάδες ο ασθενής μπορεί να νιώσει χειρότερα (φαινόμενο στέρησης), με έντονο πονοκέφαλο, τάση για εμετό ή αϋπνία.

  • Τη Μεταβατική Θεραπεία: Ο νευρολόγος χορηγεί «φάρμακα γέφυρες» για να αντέξει ο ασθενής τις πρώτες δύσκολες μέρες.

  • Την Προληπτική Αγωγή: Ξεκινά μια νέα αποτελεσματική θεραπεία για να αντιμετωπιστούν οι πραγματικές κρίσεις ημικρανίας.

Επιπτώσεις στη ζωή του ασθενούς από την MOH

Αν η MOH δεν αντιμετωπιστεί, οι συνέπειες είναι σοβαρές, όπως:

  • Κοινωνική απομόνωση: Ο ασθενής αποφεύγει εξόδους φοβούμενος τον επόμενο πόνο.

  • Επαγγελματική φθορά: Μειωμένη απόδοση και συχνές απουσίες από την εργασία.

  • Οικονομική επιβάρυνση: Μεγάλο κόστος για αγορά φαρμάκων που τελικά δεν βοηθούν.

  • Οργανικές βλάβες: Η κατάχρηση παυσίπονων μπορεί να βλάψει το στομάχι, τα νεφρά ή το ήπαρ.

Φαρμακογενής Κεφαλαλγία

​

Η φαρμακογενής κεφαλαλγία είναι ένας δευτερογενής πονοκέφαλος που προκαλείται ως παρενέργεια από την τακτική ή και την υπερβολική λήψη φαρμάκων.

 

Τα φάρμακα που μπορεί να ευθύνονται για πονοκεφάλους, είναι:

 

1. Φάρμακα για την Καρδιά και την Πίεση (Καρδιαγγειακά)

Αυτά είναι από τα πιο συχνά «ένοχα» φάρμακα, καθώς επηρεάζουν τη διαστολή των αγγείων:

Νιτρώδη: Χρησιμοποιούνται για τη στηθάγχη. Προκαλούν συχνά έντονο,  πονοκέφαλο (σαν να χτυπάει η καρδιά στο κεφάλι).

Αντιυπερτασικά (π.χ. αναστολείς διαύλων ασβεστίου): Φάρμακα όπως η νιφεδιπίνη μπορεί να προκαλέσουν πονοκέφαλο λόγω της διαστολής των αρτηριών.

β-blockers (Βήτα-αποκλειστές): Παρόλο που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη της ημικρανίας, σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να προκαλέσουν αίσθημα βάρους, ζάλη ή «θαμπό» πονοκέφαλο ως παρενέργεια.

Στατίνες: Φάρμακα για τη χοληστερίνη που σε κάποιες περιπτώσεις αναφέρουν τον πονοκέφαλο στις συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες.

 

2. Αντιβιώσεις και Αντιμικροβιακά

Πολλές αντιβιώσεις διαταράσσουν τη χημεία του σώματος ή προκαλούν αντιδράσεις που οδηγούν σε πόνο:

Τετρακυκλίνες: Μπορεί να προκαλέσουν αύξηση της πίεσης μέσα στο κρανίο προκαλώντας έντονο πόνο και διαταραχές όρασης.

Κινολόνες & Μετρονιδαζόλη: Συχνά συνδέονται με πονοκεφάλους κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Αντιϊκά φάρμακα: Χρησιμοποιούνται για λοιμώξεις (π.χ. έρπητα) και προκαλούν συχνά κεφαλαλγία.

 

3. Ορμονικά Σκευάσματα

Αντισυλληπτικά χάπια: Μπορεί να επιδεινώσουν τις ημικρανίες ή να αλλάξουν τη συχνότητά τους.

Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης (εμμηνόπαυση): Οι απότομες αλλαγές στα οιστρογόνα είναι κλασικός πυροδότης πόνου.

 

4. Φάρμακα για το Πεπτικό

Αναστολείς Αντλίας Πρωτονίων (PPIs): Τα γνωστά «χάπια για το στομάχι» (ομεπραζόλη, παντοπραζόλη κ.λπ.) έχουν τον πονοκέφαλο ως μία από τις πιο συχνές καταγεγραμμένες παρενέργειες.

 

5. Φάρμακα για το Αναπνευστικό & Αλλεργίες

Αποσυμφορητικά μύτης: Η υπερβολική χρήση σπρέι μπορεί να προκαλέσει «πονοκέφαλο από αναπήδηση» (rebound), παρόμοιο με αυτόν των παυσίπονων.

Θεοφυλλίνη: Φάρμακο για το άσθμα που συχνά προκαλεί πονοκεφάλους λόγω διέγερσης του νευρικού συστήματος.

Ως τελική συμβουλή για την ορθή διαχείριση της υγείας του ο ασθενής οφείλει να αντιμετωπίζει κάθε φάρμακο - είτε πρόκειται για ένα απλό παυσίπονο είτε για αντιβίωση, είτε για αντιυπερτασικό φάρμακο - με απόλυτη ακρίβεια στην δοσολογία και τη συχνότητα που έχει συνταγογραφήσει ο γιατρός.

Είναι κρίσιμο ο ασθενής να μην προσπαθήσει να διορθώσει τις ανεπιθύμητες ενέργειες μιας αγωγής προσθέτοντας μόνος του επιπλέον αναλγητικά, αλλά να επικοινωνήσει άμεσα με τον γιατρό του για την τροποποίηση της θεραπευτικής του αγωγής.

Τα φάρμακα αποτελούν πολύτιμα θεραπευτικά εργαλεία και δεν πρέπει να μετατρέπονται σε αιτίες νέων, δυσάρεστων και επίμονων κεφαλαλγιών που υποβαθμίζουν την ποιότητα της ζωής.

​Για το ραντεβού σας καλέστε: 697 1895 259

Καραγιώργης Γεώργιος Νευρολόγος

ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΝ ΓΙΑΤΡΟ

Καραγιώργης Γεώργιος MD, Νευρολόγος

Στείλτε την ερώτηση σας για οποιοδήποτε προβληματισμό έχετε σχετικά με το νευρολογικό σας θέμα και θα σας απαντήσω άμεσα.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΟ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΑΣ

Καραγιώργης Γεώργιος MD, Νευρολόγος

Βασικό μου μέλημα είναι να προσφέρω αποτελεσματικές υπηρεσίες τόσο στην πρόληψη, όσο και τη θεραπεία των νευρολογικών παθήσεων.
Καλέστε για το ραντεβού σας στο 210 74 40 300.
Για έκτακτο ή επείγον περιστατικό καλέστε τον Ιατρό στο 697 1895 259.

Επίσης μπορείτε να προγραμματίσετε το ραντεβού σας μέσω του Doctoranytime και του Instadoctor

ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ

Ο ΙΑΤΡΟΣ

bottom of page